Przedstawiamy w ramach otwartych debat społecznych tekst Pani Jolanty Sobczyk- doradcy zawodowego. Poddajemy ten tekst pod ocene i dyskusje publiczną. (Komentarze, opinie prosimy kierować na adres e-mail: biuro@tadeuszwrona.pl
Deprecjacja szkolnictwa zawodowego w oczach rodziców i uczniów gimnazjum .
Zasadnicze szkoły zawodowe skupiają uczniów o najniższych wynikach edukacyjnych i stały się symbolem marginalizacji kulturowej, społecznej i zawodowej. Niedoceniane są także możliwości, jakie dają technika. Ważnym instrumentem propagowania szkół zawodowych powinien być system poradnictwa zawodowego.Niestety, poradnictwo zawodowe nie funkcjonuje należycie.
W tej sytuacji rodzice i uczniowie, podejmując o wyborze szkoły ponadgimnazjalnej, nie kierują się ani możliwości młodych ludzi, ani analizą oferty edukacyjnej ale modzie i stereotypowym negatywnym opiniom o szkolnictwie zawodowym i w zdecydowanej większości wybierają licea ogólnokształcące.
Tymczasem nie ma się co oszukiwać, świat jest już tak urządzony, że nie każdy człowiek dysponuje identycznym potencjałem intelektualnym, podobnie nie każdy posiada identyczne zdolności do działań manualnych. Można powiedzieć, że nie każdy ma zadatki na Eistein’a tak jak i nie każdy może być dobrym rzemieślnikiem.
Drugą, nie mniej ważną a może najważniejszą przyczyną, pędu do matury jest fałszywa ale jednak bardzo mocno „trzymająca się” w naszej Ojczyźnie opinia, że człowiek pracujący” rękami” jest gorszy mniej wartościowy niż ten który wykonuje pracę biurową. Przy tym nie jest ważne to, że często od poprawnego wykonania pracy gastronoma czy budowlańca zależy życie i zdrowie ludzkie gdy tymczasem tzw. praca biurowa ogranicza się niekiedy do przysłowiowego przyłożenie pieczątki na podaniu. Dopóki ten fałszywy i dzielący na lepszych i gorszych podział będzie istniał niemożliwym będzie to co już zatrąciło sens na zachodzie Europy- szacunek należny człowiekowi bez względu na to co robi a jedynie dlatego ze jest człowiekiem - ludzką istotą.
Jak przekonać rodziców, że szkoły zawodowe są szkołami pozytywnego wyboru tylko poprzez fakty:
1. Zapotrzebowanie na absolwentów liceów jest bardzo małe, słabnie też popyt na absolwentów wielu kierunków wyższych uczelni, zwłaszcza takich jak pedagogika. Tu wręcz odbywa się produkcja bezrobotnych z dobrym wykształceniem. Może więc warto wykonać zwrot w myśleniu i zapomnieć o logice, którą byliśmy karmieni przez ostatnie 20 lat: musi być liceum i studia, a nic innego się nie liczy.
2. W Polsce prawie co drugi dwudziestokilkulatek jest studentem szkoły wyższej. Dla porównania: w lepiej rozwiniętej gospodarczo Irlandii - co czwarty, a w Wielkiej Brytanii - jedynie co piąty. - Szybkie i spektakularne kariery młodych po studiach z początków przemian gospodarczych stworzyły trwałe przekonanie, że wykształcenie wyższe gwarantuje dobrą posadę i wysokie wynagrodzenie.Etos tytułu magistra trwa do dziś, co skrupulatnie wykorzystują szkoły wyższe. A tych w Polsce nie brakuje. Poza uczelniami państwowymi od 1999 roku powstało prawie 200 prywatnych szkół wyższych. Gwałtownie rośnie też liczba studentów. Dziś jest ich pięć razy więcej niż na początku lat 90. - studiuje
ok. 1,8 mln osób.
3. Dyplom uczelni, jak wielu młodych przekonało się na własnej skórze, nie jest gwarantem dobrej pracy. A coraz częściej - pracy w ogóle. - Dziś najważniejsze są kompetencje uniwersalne i elastyczność. W przypadku rekrutacji na część wakatów tytuł magistra powinien być opcjonalny, ale niekonieczny. Bazą winny być predyspozycje kandydata i kwalifikacje uniwersalne umożliwiające adaptację do wymagań stanowiskowych.
4. Wiele firm woli wykształconego zawodowca niż właściciela marnego dyplomu prywatnej uczelni. Dziś dużo firm, na przykład z branży usług, szuka różnych pracowników. Na najniższe szczeble nie potrzebują asów ze znajomością trzech języków, bo taki pracownik ma duże ambicje i wymagania. Wolą specjalistów, których firma może wyszkolić, solidnych, niekoniecznie z dyplomem uczelni wyższej.
5. Z badań przeprowadzonych w IV kwartale 2009 roku przez firmę Manpower wynika, że wykwalifikowani pracownicy fizyczni byli w mijającym roku na pierwszym miejscu najbardziej poszukiwanych zawodów w Polsce. Na czele listy pożądanych przez pracodawców specjalistów z zawodowym dyplomem byli: elektrycy, spawacze, murarze oraz stolarze. Według urzędów pracy brakowało takich zawodów jak: drukarz, cieśla, monter systemów rurociągowych oraz operator maszyn i urządzeń do obróbki plastycznej.
6. Wzrasta liczba osób ubiegających się o uzyskanie dyplomu zawodowego. W 2007 r. do egzaminu zawodowego przystąpiło nieco ponad 35 tys. osób. W 2009 r. chętnych było już ponad 43 tys. Najwięcej osób, które w 2009 r. dwuletnią edukację poparło dyplomem potwierdzającym kwalifikacje, kształciło się w takich profesjach jak: kucharz małej gastronomii (prawie 10 tys. absolwentów z dyplomem, sprzedawca (9 tys.) oraz mechanik pojazdów samochodowych (ponad 3,5 tys.).
7. Lokane przesdsiębiorstwa wciąż poszukują ludzi z wykształceniem zawodowym - mechaników, elektryków, murarzy, pracowników biurowych ,programistów itd..
8. Argumenty przemawiające za wyborem szkoły zawodowej a należą do nich:
- brak fachowców w branżach:
• ochronie zdrowia i opiece społecznej - jest to związane z rozwojem metod leczenia, kształtowaniem postaw związanych z prowadzeniem zdrowego trybu życia i opieką nad starzejącym się społeczeństwem oraz ze wzrostem zapotrzebowania na specjalistów z zakresu psychoterapii, w związku z pojawiającymi się problemami cywilizacyjnymi
• ochronie środowiska - wiąże się z rozwojem usług na rzecz środowiska, takich jak: edukacja, promocja, współpraca międzynarodowa, czy też produkcja w tej branży
• branży informatycznej - wiąże się to ze stałym rozwojem technologii informacyjnych, zwłaszcza w dziedzinie informatyki, telekomunikacji Internetu
• edukacji - związane jest to z potrzebą dokształcania się; obserwować można zapotrzebowanie na trenerów różnych szkoleń, doradców oraz wzrost w kształceniu z wykorzystaniem rozwijających się technologii informatyczno- komunikacyjnych (e-learning) oraz Internetu (webeducation)
• biotechnologii - to niezwykle ważny obszar, w którym produkcja znacznie wzrośnie, rozwój tego obszaru stanowi strategiczny cel Unii Europejskiej
• nowoczesnych operacji finansowych - wiąże się to bezpośrednio z rozwojem sektora usług finansowych (m.in. w zakresie ubezpieczeń, bankowości) oraz rozwojem technologii informatycznych
• rozrywki - wiąże się to ogólnie z potrzebą wypoczynku, zagospodarowania czasu wolnego, a więc z rozwojem informacji (środki masowego przekazu), kultury oraz przemysłu rozrywkowego
• usługi - w związku z rozwojem tego sektora potrzebni będą ludzie zajmujący się telepracą, ochroną budynków i mienia, danych komputerowych, zarządzaniem budynkami, pośrednictwem i doradztwem
Szacuje się, że dużym powodzeniem cieszyć się będą między innymi następujące zawody:
administratorzy sieci, agenci ubezpieczeniowi, administratorzy baz danych, specjaliści ds.
projektowych i badawczo-rozwojowych, agenci pośrednictwa handlowego, architekci,
inżynierowie różnych specjalności, biotechnolodzy, fizjoterapeuci, genetycy, graficy
komputerowi, gońcy, opiekunki, pielęgniarki i położne, pracownicy ds. finansowych
i handlowych, pracownicy usług domowych i gastronomicznych, pracownicy ochrony,
programiści, robotnicy budowlani, nauczyciele, szkoleniowcy, trenerzy, pracownicy socjalni,
psychologowie, psychoterapeuci, doradcy zawodowi, doradcy finansowi, inwestycyjni,
innowatorzy, negocjatorzy, analitycy finansowi, specjaliści ds. biznesu, bankowości,
sprzedawcy, technicy, webmasterzy.
-możliwość pracy w krajach unii europejskiej dobrze przygotowanych do wykonywania zawodu rzemieślników;
-brak możliwości przerzucenia przygotowania do zawodu na zakłady pracy;
-konieczność kontynuowania nauki w szkołach policealnych przez młodzież, która nie zdała egzaminu maturalnego / dosyć znaczny odsetek absolwentów /;
- wzrost samozatrudnienia, czyli możliwość tworzenia sobie miejsc pracy.
Metody pracy z rodzicami zawarte były w poprzednim materiale.
Moje refleksje dotyczące pomocy rodziców przy wyborze zawodu ich dzieci.
Sytuacja wyboru zawodu jest sytuacją trudną także dlatego, że wiąże się z silną zależnością od otoczenia społecznego. Szczególny wpływ na decyzje życiowe piętnastolatków wywierają rodzice, którzy nie zawsze wspierają i ułatwiają dokonanie trafnego wyboru. Tylko część z nich potrafi realistycznie ocenić predyspozycje dziecka do nauki różnych zawodów. Coraz liczniej spotykamy rodziców usiłujących narzucić własne zdanie oraz takich, którzy obawiają się zająć jakiekolwiek stanowisko i pozostawiają nastolatkowi cały ciężar decydowania i ponoszenia konsekwencji podjętej decyzji. Postawy te, określane mianem wywierania presji i unikania odpowiedzialności, nasiliły się szczególnie na przestrzeni lat 90. i wynikają z transformacji zachodzącej w kraju. W rodzinach, dla których zmiany ustrojowo-gospodarcze stały się okazją do podniesienia statusu ekonomicznego, pojawiła się tendencja do wywierania nacisku na dziecko, aby wybierało zawód atrakcyjny społecznie i finansowo (np. ekonomista, prawnik, informatyk itp.) lub taki, który pozwoli w przyszłości samodzielnie poprowadzić firmę posiadaną przez rodziców (np. cukiernik, mechanik samochodowy). W rodzinach ubogich, w których rodzice stracili pracę i nie potrafią odnaleźć swojego miejsca w zmieniającej się rzeczywistości, dominuje postawa unikania odpowiedzialności, wynikająca z przeświadczenia, że skoro sami doświadczają niepowodzeń w aktywności zawodowej, nie powinni doradzać dziecku wyboru zawodu. Rodzice ci, pod wpływem własnych doświadczeń, wyrażają jedynie pragnienie, by ich dzieci wyuczyły się zawodu dającego większe gwarancje znalezienia stabilnej pracy.
W sytuacji wywierania presji dziecko może podporządkować się woli rodziców i w konsekwencji podjąć naukę zawodu, do którego nie ma wymaganych predyspozycji psychicznych i fizycznych oraz niezgodnego z własnymi zainteresowaniami i marzeniami lub też sprzeciwić się planom rodziców, co może prowadzić do ostrego konfliktu w rodzinie. Dziecko pozbawione rady i wsparcia ze strony najbliższych podejmuje najczęściej decyzje na podstawie sugestii kolegów. Nie zawsze prowadzi to do trafnego wyboru. Obserwacje wskazują, że spośród uczniów, którzy podjęli naukę zawodu w wyniku presji rodziców lub kierowali się radami kolegów, wielu napotyka trudności dydaktyczne i nie kończy szkoły. W związku z biernością obserwowaną wśród znacznej części uczniów i niskim poziomem umiejętności poszukiwania informacji o zawodach i szkołach konieczne wydaje się wyposażanie warsztatu doradców zawodowych w środki umożliwiające nowoczesny i atrakcyjny przekaz wiadomości (filmy zawodoznawcze, komputerowe programy informacji zawodowej i szkolnej, programy umożliwiające samopoznanie w zakresie zainteresowań, cech charakteru, temperamentu, inteligencji itp..). Tylko atrakcyjnie podana informacja zawodowa może naprawdę przyciągnąć uwagę młodzieży, zainteresować i zachęcić do aktywności. Wiele stosowanych dzisiaj metod nie spełnia wymagań psychometrycznych stawianych testom psychologicznym.
Odczuwalny jest też niedostatek nowoczesnych narzędzi służących do badania takich, ważnych z punktu widzenia diagnozy, obszarów funkcjonowania psychicznego młodzieży jak uzdolnienia, potrzeby, wartości. Pojawia się potrzeba stosowania na szerszą niż dotychczas skalę zajęć typu warsztatowego, uczących sposobów poznawania samego siebie, twórczego rozwiązywania problemów, podejmowania decyzji itp. Zaletą zajęć warsztatowych jest stwarzanie możliwości uczenia się nowych zachowań oraz wzbogacania samowiedzy uczestników o informacje zwrotne uzyskane od grupy. Zdecydowanie większość młodzieży chętnie uczestniczy w tego typu zajęciach. Zajęcia grupowe są ponadto najbardziej efektywna formą pomocy młodzieży o nieadekwatnie zaniżonej samoocenie. Korzystając z tej metody można rozwijać umiejętność samopoznania, autoprezentacji, pozytywnego myślenia, radzenia sobie ze stresem egzaminacyjnym itp.. Obok szerokiej wiedzy z zakresu zawodoznawstwa, znajomości technik diagnostycznych [tradycyjnych i programów komputerowych], umiejętności pracy z grupą metodą zajęć warsztatowych, niezbędna jest także wiedza doradcy z zakresu psychologii klinicznej, szczególnie dotycząca funkcjonowania człowieka w warunkach stresu, choroby przewlekłej i inwalidztwa oraz podstawowe umiejętności stosowania terapii. Okazują się one przydatne w kontakcie z młodzieżą o nieadekwatnej samoocenie, lękowo nastawionej do egzaminów wstępnych, reagującej na trudności związane z wyborem zawodu postawą bierną lub wzrostem poziomu agresji, przeżywające napięcia związane z niemożnością zrealizowania swych planów zawodowych w wyniku ograniczeń zdrowotnych.
Wobec konfliktu i oczekiwań rodziców, doradca może podjąć się roli negocjatora lub mediatora, a w wyjątkowo trudnych przypadkach, jeśli posiada odpowiednie kwalifikacje, terapeuty rodzinnego. Warto też podkreślić, że dla młodzieży osamotnionej w podejmowaniu decyzji doradca zawodu może być głównym źródłem rady i wsparcia psychicznego. Może też zapobiegać niekorzystnym wpływom rodziców na wybór drogi zawodowej młodzieży poprzez wspomaganie wychowawców i pedagogów szkolnych w edukacji rodziców, mającej na celu wzmacnianie pożądanych postaw rodzicielskich [demokratyczna, kochająca]. Pracując z młodzieżą warto też pamiętać, że najbardziej profesjonalne przygotowanie nie zapewni sukcesu, jeśli doradca nie pracuje nad rozwojem własnej osobowości i nie dąży do rozwijania u siebie cech doradcy idealnego. Jak wykazały badania B. Wojtasik (1993) doradca do jakiego młodzież najchętniej udałaby się po poradę powinien być m.in. : miły i sympatyczny, cierpliwy i opanowany, spokojny, życzliwy, wyrozumiały, wykształcony, zaufany, uczciwy i prawdomówny.
Przedstawiamy w ramach otwartych debat społecznych tekst działaczki Solidarności Pani Doroty Kaczmarek dotyczący niezbędnych zmian w organizacji częstochowskiej oświaty. Poddajemy ten tekst pod ocene i dyskusje publiczną. (Komentarze, opinie prosimy kierować na adres e-mail: biuro@tadeuszwrona.pl
Propozycje działań na rzecz promocji szkolnictwa zawodowego w Częstochowie.
A.Wprowadzenie zmian systemowych na poziomie państwa, zapewniających:
- opracowanie nowego modelu szkolnictwa zawodowego we współpracy ze wszystkimi partnerami (państwo, organy samorządowe, organizacje pracodawców, ośrodki naukowe, oświatowe i społeczne),
- zapewnienie budżetu na cele promocji szkolnictwa zawodowego i zmian jego wizerunku,
- zatrudnienie doradców zawodowych w każdym typie szkole (szkoła podstawowa, gimnazjum, szkoła ponadgimnazjalna),
- określenie dla doradców zawodowych zatrudnianych w szkołach i lokalnych ośrodkach doradztwa zawodowego wymagań kwalifikacyjnych, zasad zatrudniania i wynagradzania, standardów pracy,
- wpisanie do ramowych planów nauczania zajęć z doradztwa zawodowego,
- opracowanie dla szkół zawodowych standardów edukacyjnych, w oparciu o standardy kwalifikacji zawodowych,
- zapewnienie elastyczności podstaw programowych kształcenia zawodowego (tak by można było uwzględniać zmiany wynikające z rozwoju techniki i technologii),
- wykorzystanie wyników egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe w procedurze przyjęć na studia wyższe techniczne (kierunkowe),
- wprowadzenie ulg finansowych dla pracodawców zajmujących się praktycznym kształceniem młodzieży (np. odpisywanie przez pracodawców kosztów związanych z kształceniem zawodowym młodzieży).
B.Wprowadzenie zmian systemowych na poziomie samorządu, dotyczących:
- przygotowania i upowszechnienia lokalnej strategii kształcenia zawodowego na okres przynajmniej dekady,
- określenia budżetu na cele promocji szkolnictwa zawodowego i zmian jego wizerunku,
- przygotowania nauczycieli kształcenia zawodowego oraz pozyskiwania specjalistów do realizacji kształcenia praktycznego zgodnie z wymaganiami zmieniającego się rynku pracy,
- powołania Regionalnego Centrum Poradnictwa i Doradztwa Zawodowego,jako ośrodka koordynującego zadania poradnictwa zawodowego w szkołach,
- powołania lokalnych zespołów monitorujących rynek pracy dla potrzeb edukacji (zmiany, potrzeby),
- unowocześnienia bazy dydaktycznej (doposażenie bazy dydaktycznej centrów kształcenia praktycznego i szkół w specjalistyczne pracownie), zgodnie ze standardami edukacyjnymi),
- ustalenia nowych zasad prowadzenia naboru uczniów do szkół zawodowych: szkoła zawodowa dla wybranych - mających odpowiednie predyspozycje i zainteresowania,
- planowania przez samorząd zadań naboru do szkół ponadgimnazjalnych z uwzględnieniem drożności systemu kształcenia zawodowego, np. zapewnienie uczniom zasadniczych szkół zawodowych - warunków do kontynuowania kształcenia w technikum uzupełniającym, liceów profilowanych - warunków do kontynuowania kształcenia w szkołach policealnych.
C. Tworzenie platformy współdziałania i partnerstwa (partnerami powinni być uczniowie, rodzice, nauczyciele, dyrektorzy szkół, Centrum Kształcenia Praktycznego, Centrum Kształcenia Ustawicznego ,samorządy, pracodawcy, ośrodki naukowo-badawcze, społeczne i oświatowe):
- współdziałanie w zakresie organizacji i zapewnienia warunków do kształcenia zawodowego na poziomie ministerstw (m.in. MEN i MPiPS),
- współdziałanie szkoły z organami prowadzącymi oraz nadzoru pedagogicznego i pracodawcami,
- położenie nacisku na rozwijanie partnerstwa szkoła - CKP - zakład pracy,
- współpraca szkół z samorządami, z pracodawcami w zakresie pozyskiwania środków pomocowych (fundusze unijne) na rozwój infrastruktury szkół, ich bazy dydaktycznej, kadry, programów - przygotowywanie wspólnych projektów/ programów/ przedsięwzięć,
- organizacja i prowadzenie promocji na poziomie samorządu, szkoły (dotarcie do uczniów, rodziców, nauczycieli z szeroką informacją nt. szkolnictwa zawodowego, ścieżki edukacyjnej i perspektyw zatrudnienia),
- wykorzystanie potencjału Powiatowych Urzędów Pracy (docieranie do szkół, promowanie zawodów, szczególnie deficytowych, oraz tych, w których młodzi ludzie odnoszą sukcesy),
- współpraca z Izbami Przemysłowo-Handlowymi,
- prezentowanie oferty pracodawców w szkołach,
- prezentowanie społeczności lokalnej osiągnięć szkół zawodowych oraz sposobów radzenia sobie z problemami,
- prowadzenie szerokiej kampanii reklamowej poszukiwanych na rynku pracy zawodów,
- udzielenie medialnego wsparcia działaniom na rzecz szkolnictwa zawodowego.
Organizacja działalności promocyjnej szkolnictwa zawodowego:
- wykorzystywanie informacji przygotowanych przez wyspecjalizowane komórki zajmujące się monitorowaniem rynku pracy, w procesie projektowania zadań szkoły zawodowej oraz jej promocji, w tym oferty edukacyjnej szkoły, dostosowanej do potrzeb rynku pracy i oczekiwań indywidualnego odbiorcy
- kreowanie pozytywnego wizerunku szkoły, poprzez różne działania Rady Pedagogicznej oraz pracowników administracji i obsługi,
- wykorzystanie w szkole różnych form i metod promocji, ze szczególnym uwzględnieniem kontaktów między dyrektorem, nauczycielami, uczniami, absolwentami i rodzicami; przykładowo, mogą to być: otwarte lekcje, zajęcia praktyczne, drzwi otwarte, wspólne imprezy, targi edukacyjne z udziałem pracodawców, konkursy, turnieje, olimpiady zawodowe,
- edukowanie rodziców i uczniów nt.:
● zawodów,
● planowania kariery edukacyjnej dzieci i młodzieży (od przedszkola do szkoły wyższej),
● korzyści związanych z wyborem kształcenia w szkole zawodowej,
● warunków pracy i płacy w firmach,
● polityki zakładów pracy w obszarze pozyskiwania pracowników i zarządzania talentami,
● przyznawania uczniom stypendiów fundowanych przez pracodawców,
● prezentowanie losu absolwentów szkoły zawodowej uczniom i ich rodzicom,
● powoływanie szkolnych zespołów do spraw promocji szkoły,
● podnoszenie wiedzy i umiejętności pracowników szkoły w zakresie marketingowej działalności szkoły, a w szczególności organizowania aktywności promocyjnej, profesjonalnego PR,
● współpraca z zakładami pracy, ośrodkami naukowymi i oświatowymi przy projektowaniu i wdrażaniu zmian programowych odzwierciedlających oczekiwania rynku pracy i potrzeby indywidualnych odbiorców,
● określenie zasad partnerstwa z pracodawcami,
● współpraca z zakładami pracy w zakresie organizowania praktyk zawodowych,
● korzystanie z pomocy pracodawców w wyposażaniu technicznym szkół,
● prezentacje zakładów dla uczniów,
● przełamywanie stereotypów dotyczących szkoły zawodowej, monitorowanie losu absolwentów, wykorzystywanie informacji zwrotnej (wiarygodność) pochodzącej od absolwentów,
● - wykorzystanie w promocji szkolnictwa zawodowego zasady: MÓWIĆ, POKAZYWAĆ, ZATRUDNIAĆ, upowszechnienie poglądu PRACOWNIK INWESTYCJĄ FIRMY.
Główne elementy systemu całożyciowego doradztwa zawodowego to:
- opracowanie standardu usług doradztwa zawodowego w szkole,
- stworzenie regionalnego ośrodka doradztwa zawodowego,
- zatrudnienie doradcy zawodowego w szkole,
- stworzenie platformy współpracy z pracodawcami, instytucjami rynku pracy i systemu edukacji,
- pełna informacja od pracodawcy na temat warunków zatrudnienia i wykonywania danego zawodu,
- lekcje, warsztaty, pokazy dla gimnazjalistów w szkołach zawodowych,
- konkursy rozwijające zainteresowania zawodem,
- udział przedstawicieli szkół zawodowych w spotkaniach z gimnazjalistami, ich rodzicami i Radą Pedagogiczną,
- udział w mini-targach edukacyjnych w gimnazjach,
- drzwi otwarte w szkołach zawodowych,
- spotkania z absolwentami,
- przygotowanie uczniów do mobilności zawodowej w kontekście niestabilnego środowiska pracy,
- wyrównywanie szans uczniów ze środowisk zagrożonych,
- współpraca doradcy z rodzicami.
Organizacja lokalnego rynku pracy dla potrzeb edukacji:
1.Nadal brak jest korelacji pomiędzy obszarem edukacji i rynku pracy, który może przejawiać się między innymi w wyniku braku informacji lub utrudnionego dostępu do informacji o potrzebach lokalnych pracodawców i zmianach na rynku pracy (co uniemożliwia prawidłowe kształtowanie oferty edukacyjnej szkół oraz prawidłowe określanie kierunków kształcenia).
2.Rynek pracy z punktu widzenia pracodawcy, w oparciu o wybrane wyniki badań
a) podstawowe oczekiwania pracodawców:
- wysokie zapotrzebowanie na specjalistów i wykwalifikowaną kadrę techniczną,
- znaczne zapotrzebowanie na pracowników nisko kwalifikowanych, z wykształceniem zasadniczym zawodowym,
- małe umiejętności praktyczne i brak doświadczenia zawodowego kandydatów do pracy.
b) podstawowe przesłanki sukcesu na rynku pracy:
- wysoki poziom kwalifikacji zawodowych,
- zwiększenie umiejętności praktycznych,
- znaczne umiejętności zawodowe (w tym kwalifikacje specjalistyczne).
3.Szkoły zawodowe nie powinny funkcjonować w oderwaniu od rzeczywistości gospodarczej, na którą napotykają absolwenci tych szkół. Powinny w związku z tym prowadzić monitoring losów zawodowych swoich absolwentów, który pozwoli im zbadać efektywność kształcenia zawodowego.
4.Biorąc pod uwagę powyższe spostrzeżenia wynikające z prowadzonych analiz i badań należy w poszczególnych regionach zwrócić większą uwagę na istotę prowadzenia badań rynku pracy z punktu widzenia potrzeby dokonania zmiany wizerunku szkoły zawodowej i poprawnego określania przyszłych zmian w obszarze edukacji zawodowej (zarówno szkolnej i ustawicznej). Dlatego proponuje się traktować:
- wyniki analiz i badań rynku pracy - jako podstawowe źródło informacji dla programowania zmian w szkolnictwie zawodowym,
- systematyczne badanie rynku pracy - jako warunek niezbędny sprzyjający zmniejszeniu niedopasowania struktury kwalifikacyjno-zawodowej podaży do popytu na pracę,
- pogłębioną informację o rynku pracy i jego oczekiwaniach - jako podstawowe narzędzie w pracy doradcy zawodowego; doradztwo nie może być realizowane bez bieżącego, systematycznego monitoringu rynku pracy i jego otoczenia; aby doradzać innym trzeba samemu posiadać szeroką wiedzę na temat tego, co dzieje się na rynku pracy (a więc także mieć dostęp do wyczerpującej i aktualnej informacji).
5.Warto rozważyć w związku z tym w ramach poszczególnych regionów powołanie wyodrębnionych badawczych zespołów monitorujących rynek pracy dla potrzeb edukacji lokalnej, w kontekście rozpoznawania zmian i potrzeb rynku pracy. Wyniki prac tych zespołów w znacznym stopniu mogą wpłynąć na zmianę wizerunku szkoły zawodowej, przede wszystkim poprzez ukazanie rangi kształcenia zawodowego we współczesnej gospodarce.